Dotknij gwiazdy w środku Koła skal, a wokół niej pojawi się pierścień sześciu przycisków. Każdy z nich jednym dotknięciem przebudowuje całą skalę. Dotknij gwiazdy jeszcze raz, aby je schować.
Gdzie jest który przycisk
Zgodnie z ruchem wskazówek zegara, zaczynając od góry:
| gdzie | ikona | co robi |
|---|---|---|
| u góry | ↻ | reset |
| u góry po prawej | › | następna skala modalna |
| u dołu po prawej | ↷ | transpozycja w górę |
| u dołu | ⇅ | odwrócenie |
| u dołu po lewej | ↶ | transpozycja w dół |
| u góry po lewej | ‹ | poprzednia skala modalna |
↻ Reset
Podpis przycisku: „Wyczyść”. Wyłącza wszystkie dźwięki. Koło staje się puste i możesz zbudować skalę od zera: pierwszy dotknięty dźwięk zostanie toniką.
› ‹ Następna i poprzednia skala modalna
Tonika zostaje na miejscu, zmienia się kolejność kroków skali. Przechodzisz do sąsiedniej skali modalnej z tej samej rodziny, od tego samego dźwięku.
Było C-dur: T T ½T T T T ½T. Po › kroki przesuwają się o jeden: T ½T T T T ½T T – to skala dorycka od C, z E♭ i B♭ (B♭ na kole to polskie b). Tonika to nadal C, ale skala brzmi już bardziej molowo.
Naciskaj › dalej, a przejdziesz przez wszystkie skale modalne rodziny od C: frygijską, lidyjską, miksolidyjską, eolską, lokrycką – i z powrotem do gamy durowej. ‹ prowadzi w przeciwną stronę.
Czym to się różni od zmiany toniki długim przytrzymaniem: Te same dźwięki czy ta sama tonika: długie przytrzymanie i przyciski › ‹.
↷ ↶ Transpozycja
Cała skala przesuwa się o półton – wszystkie dźwięki razem z toniką. Kształt gwiazdy się nie zmienia, gwiazda tylko się obraca. W muzyce nazywa się to transpozycją.
Było C-dur – po ↷ jest Cis-dur. Ta sama skala, o półton wyżej. ↶ przesuwa ją o półton w dół.
Dwanaście naciśnięć z rzędu przywraca skalę tam, skąd wyszła.
⇅ Odwrócenie
Włączone dźwięki się wyłączają, a wyłączone – włączają. Koło pokazuje skalę złożoną ze wszystkich „pozostałych” dźwięków.
Odwróceniem C-dur jest pięć dźwięków, których w nim nie było: C♯, D♯, F♯, G♯, A♯ (cis, dis, fis, gis, ais) – czarne klawisze fortepianu. Powstaje z nich pentatonika. Siedem białych i pięć czarnych klawiszy dopełnia się do pełnych dwunastu.
Przy odwróceniu tonika zostaje na tym samym dźwięku. Jeśli ten dźwięk właśnie się wyłączył, wybierz tonikę spośród nowych dźwięków długim przytrzymaniem. Ponowne odwrócenie przywraca wyjściową skalę.
Wypróbuj
Oto C-dur na żywo:
- Dotknij gwiazdy.
- Naciskaj › i posłuchaj, jak od tego samego C brzmi siedem różnych skal modalnych.
- Naciśnij ↷ – i wszystkie przesuną się o półton w górę.
Czytaj dalej
- Te same dźwięki czy ta sama tonika: długie przytrzymanie i przyciski › ‹
- Gwiazda na Kole skal: kształt skali
- Jak korzystać z Koła skal: dźwięki, tonika, brzmienie
Masz jeszcze pytanie? Zadaj je w dziale Pytania.